تاريخچه

بسمه تعالی

تاریخچه شروع و پیشرفت جراحی قفسه سینه در مشهد

بخش جراحی قفسه سینه دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در سال 1350 در مرکز پزشکی شهناز پهلوی ( بیمارستان قائم (عج) فعلی) فعال شد. بنیانگذاران این بخش پرفسور محسن عظیمی ( فوق تخصص جراحی قفسه سینه از پاریس) و دکتر فریدون مهدویان ( فوق تخصص جراحی قفسه سینه از مونترال کانادا) بودند. در سال 1353 نیز دکتر بهمن مترجم که فوق تخصص جراحی قلب و عروق و قفسه سینه را از امریکا گرفته بود ، شروع به کار کرد. در سال 1357 نیز دکتر سید ضیاء ا... حقی بعد از شش ماه دوره رزیدنسی در بخش مذکور و اخذ تخصص جراحی عمومی ، به عنوان مربی مشغول به خدمت شد. دکتر حقی سیر ارتقاء دانشگاهی و تخصصی خود را در زمینه جراحی قفسه سینه در این مرکز و بیمارستان ماری لانه لونگ پاریس و دانشگاه لاوال کانادا طی کرده و به تدریج محور اصلی انجام اعمال جراحی قفسه سینه در این مرکز شد. دکتر فریدون مهدویان در فروردین ماه سال 1359 به کانادا مراجعت کرد و پرفسور محسن عظیمی نیز در فروردین سال 60 به فرانسه برگشتند .

دکتر محمد قائمی پس از تخصص جراحی عمومی به مدت یک سال (60-61) در بخش جراحی توراکس بیمارستان قائم (عج) بعنوان فلو و سپس در بیمارستان امام رضا (ع) مشغول بکار شد. در سال 1364 دکتر سید حسین فتاحی معصوم متخصص جراحی عمومی، مامور به خدمت در بخش جراحی قفسه سینه بیمارستان قائم (عج) شد. و دوره فوق تخصصی جراحی قفسه سینه را در دانشگاه علوم پزشکی تهران گذرانید و از سال 1378 با درجه فوق تخصصی جراحی قفسه سینه مجدداً در بخش جراحی توراکس بیمارستان قائم (عج) مشغول به خدمت شد. همچنین دکتر محمد تقی رجبی مشهدی متخصص جراحی عمومی نیز در سال 1366 در بخش جراحی قفسه سینه بیمارستان قائم (عج) مشغول به کار شد ( زیر نظر دکتر مترجم و دکتر حقی)، دکتر رجبی به علت احراز مناصب مختلف نظیر ریاست بیمارستان تامین اجتماعی، معاون جنگ دانشگاه مشهد، رئیس دانشکده پزشکی، و رئیس دانشگاه مشهد، مدت زمان زیادی در بخش قفسه سینه فعالیت نداشت. اگر چه ایشان در سال 1380 یک دوره 6 ماهه فلو شیب نیز در انگلستان گذرانید ولی بیشتر در زمینه جراحی عمومی فعالیت کرده است. دکتر مترجم نیز بیشتر گرایش به جراحی عروق داشته است. بنابراین محور کار جراحی قفسه سینه در این سالها بیشتر متوجه دکتر حقی و دکتر فتاحی معصوم و دکتر صدری زاده بود. دکتر بهمن مترجم در بهمن ماه 1380 بازنشسته شد. دکتر علی صدری زاده از مهر ماه 1373 با سمت استادیار در بخش جراحی توراکس مشغول بکار شد و در طی سالهای 1380 تا 1382 دوره ی فوق تخصصی جراحی توراکس را در دانشگاه تهران گذرانید و مجدداً در مهر ماه 1382 به ادامه فعالیت در بخش جراحی توراکس بیمارستان قائم ( عج) مشغول گردید، دکتر رضا باقری از سال 1383 بعد از احراز فوق تخصص جراحی قفسه سینه از تهران، به جمع مذکور پیوست. در حال حاضر بخش جراحی قفسه سینه بیمارستان قائم (عج) مشهد از بخشهای فعال جراحی قفسه سینه کشور بوده و دارای بیست تخت می باشد. در طی این مدت آقایان دکتر حقی و دکتر فتاحی موفق به اخذ درجه استادی و آقایان دکتر صدری زاده و دکتر باقری موفق به اخذ درجه دانشیاری شدند.

قبل از سال 1350 جراحی قفسه سینه در مشهد به صورت یک رشته اختصاصی و جدا از جراحی عمومی وجود نداشت. یک جراح بلژیکی به نام پرفسور بولون سالها رئیس بخش جراحی بیمارستان شاه رضای مشهد ( بیمارستان امام رضای فعلی) بود. بیمارستان شاه رضای مشهد از قدیمی ترین مراکز بیمارستانی مشهد بوده که از حدود سال 1313 شمسی فعال بوده است. دکتر بولون علاوه بر فعالیت در بخش های مختلف جراحی عمومی نظیر اورولوژی، ارتوپدی، و زنان دست به اعمال جراحی قفسه سینه به خصوص در زمینه کانسر مری و کیست هیداتیک ریه می زد و در این زمینه منشاء خدمات زیادی بوده است. وی بعداً مسلمان شد و نام خود را عبدا... گذاشت و در سال 1348 فوت کرد و در آرامگاه خواجه ربیع مشهد به خاک سپرده شد. جراح عمومی دیگری به نام دکتر فخر الدین محلاتی نیز قبل از دهه 50 در مشهد گاهی اقدام به اعمل جراحی قفسه سینه می کرده و منشاء خدماتی بوده است.

با توجه به قدمت بیش از 65 سال دانشگاه علوم پزشکی مشهد و گستردگی حوزه خدمت رسانی به چندین استان مجاور در شرق کشور و نیز زوار میلیونی مرقد مطهر حضرت رضا (ع)، یکی از ملزومات دانشگاه علوم پزشکی مشهد می باشد.